Een bewuste keuze begint
bij controleerbare informatie.

Waarom Kies?

Kies heeft in KiesAI twee betekenissen. De eerste is kiezen voor AI: bewust bepalen welke app past bij jouw werk, wie erachter zit en waar je gegevens blijven. De tweede is kies als eigenschap: netjes, tactvol en discreet. AI inzetten op een manier die past bij je organisatie, je collega's en de mensen over wie de gegevens gaan.

Die tweede betekenis bepaalt ook hoe wij werken. We schrijven rustig en feitelijk, we beloven geen keurmerk en we vullen niets in wat we niet met een bron kunnen laten zien.

Wat bedoelen we met Europees?

Voor opname als EU-oplossing zoeken we bewijs dat de ontwikkelende of contracterende organisatie in een EU-lidstaat gevestigd is. Een Nederlands domein, Nederlandstalige website of Europees verkoopkantoor is op zichzelf onvoldoende.

Een Europese vestiging zegt nog niet wie de uiteindelijke eigenaar is, waar de AI draait of welke partijen je gegevens verwerken. Die eigenschappen onderzoeken we afzonderlijk. Een optie voor Europese hosting geldt niet automatisch voor iedere uitvoering of ieder abonnement.

De huidige gids is een selectie in opbouw. De Europese kwalificatie wordt per dossier onderbouwd; ontbrekende informatie wordt niet als bevestiging behandeld. We claimen geen volledig overzicht van de markt.

Van productinformatie naar een dossier

1. Begrijpen. We lezen officiële productinformatie en beschrijven taken, gebruikers en mogelijke toepassingen. De voorbeelden zijn gebruiksscenario’s, geen eigen praktijktests.
2. Onderbouwen. We onderzoeken openbare voorwaarden, technische documentatie en bedrijfsinformatie. Relevante passages krijgen een bronlink en vastleggingsdatum.
3. Beoordelen. AI-ondersteunde analyse koppelt bewijs aan dertien vaste criteria. Een crawler kan bronnen ophalen; dat alleen levert geen oordeel op.
4. Publiceren en aanvullen. Zodra een uitvoering onderbouwde criteria heeft, kan het dossier verschijnen. Hiaten en conflicten blijven zichtbaar. Een productverhaal wordt apart samengesteld.

Wat meet de Sovereignty Score?

De score beschrijft aantoonbare zeggenschap en afhankelijkheden. Het is een redactioneel beoordelingsmodel, geen certificering, veiligheidsaudit of oordeel over wettelijke geschiktheid.

De dertien criteria

Ieder criterium heeft vaste antwoordopties met een puntenwaarde. Hieronder staat per criterium wat we bedoelen en hoe we lastige gevallen indelen.

Vijf regels die we streng toepassen

1. Vestiging, hosting en model zijn drie verschillende dingen. Een Nederlands bedrijf dat OpenAI via Azure gebruikt, krijgt punten voor de vestiging, maar niet voor modelherkomst of modelhosting.
2. Een Amerikaanse cloud in een Europese regio blijft een externe API. Azure OpenAI of AWS Bedrock in Frankfurt telt als EU-verwerking, maar niet als Europese modelhosting.
3. Zeggenschap volgt de moedermaatschappij. Als een aanbieder is overgenomen, kijken we naar het land van de eigenaar. Durfkapitaal telt niet als zeggenschap, tenzij een meerderheidsbelang expliciet is gemeld.
4. Een keurmerk telt alleen als het is toegekend. ISO/IEC 42001, ISO 27001, NEN 7510 en SOC 2 Type II tellen mee bij Certificering als een externe instelling ze heeft afgegeven; "ISO-compliant" of "aligned with" niet. ISO/IEC 42001 weegt het zwaarst omdat het als enige norm toeziet op AI-dataverwerking en modelgebruik.
5. Alleen letterlijke citaten. Ieder bewijs is een exact fragment uit een pagina of document van de aanbieder. Sinds 22 september 2026 controleren we die citaten automatisch tegen de paginatekst; wat niet letterlijk terug te vinden is, wordt niet als bewijs opgenomen.

Waarom soms een bereik?

Stel dat bronnen 52 punten onderbouwen en er nog 20 punten aan criteria openstaan. Dan tonen we 52–72 van 100. We vullen ontbrekende gegevens niet in en berekenen geen fictief gemiddelde.

Een brede bandbreedte betekent weinig zekerheid. Een lage ondergrens bewijst niet dat een app onveilig is. Tegenstrijdige bronnen houden het betrokken criterium open. Bij iedere uitvoering tonen we ook hoeveel criteria zijn onderbouwd.

De score beoordeelt geen gebruiksgemak, kwaliteit van antwoorden of prijs. Een app met een hogere score past daarom niet vanzelf beter bij jouw werk.

Gebouwd met AI, zonder AI tijdens gebruik

Sommige opgenomen tools zijn met AI ontwikkeld, maar gebruiken geen AI bij de uitvoering. We labelen dit apart. Voor deze tools geldt de Datacontrole Score: modelherkomst, modelhosting, inferentielocatie en training op klantdata zijn niet van toepassing en leveren geen punten op.

De acht overige criteria tellen samen tot 60 punten. Aangetoonde punten en openstaande gewichten worden omgerekend naar een bereik op 100, met afronding naar buiten. Dit bereik is niet rechtstreeks vergelijkbaar met de Sovereignty Score voor AI-apps. De onderbouwing vermeldt ook waarop de afwezigheid van AI is gebaseerd.

Wat kun je van de onderbouwing verwachten?

Bronnen van leveranciers zijn herkenbaar als leveranciersverklaringen. Een gevonden passage is geen onafhankelijke bevestiging van de praktijk. Onderzoeksdatums zeggen wanneer informatie is vastgelegd, niet dat we sindsdien iedere wijziging hebben gecontroleerd.

Bij een app vind je de bronlinks en de beperkingen van het onderzoek. De datum op het productverhaal kan verschillen van de datum op het technische dossier.

Een app toevoegen

Makers en bezoekers kunnen een app doorgeven via het aanmeldformulier. Aanmelding garandeert geen publicatie of positieve score. Dezelfde criteria gelden voor iedere onderzochte app.